Maandagochtend, kwart over negen. Mevrouw De Wit belt. Haar vader is zaterdag overleden, alleenstaand, een huurwoning in Zeist. Haar broer had al een sleutel en is sinds gisteren de woning aan het leegruimen. De televisie en het gereedschap staan inmiddels bij hem in de schuur. Volgens hem is het toch van hen samen en scheelt het alleen maar huur. Of er een testament is, weet zij niet. Vader had de laatste jaren schulden, hoeveel weet niemand.

Wat zeg je als eerste tegen haar?

1. Dat de executeur over de inboedel gaat
2. Dat je eerst het centraal testamentenregister raadpleegt
3. Dat haar broer hiermee de nalatenschap zuiver kan aanvaarden (het goede antwoord)

Sinds 1 september 2016 aanvaardt een erfgenaam alleen nog zuiver door gedrag waarmee goederen van de nalatenschap worden verkocht, bezwaard of anderszins aan het verhaal van schuldeisers onttrokken. Een huurwoning leegruimen en de inboedel opslaan is een beheersdaad en op zichzelf geen zuivere aanvaarding; de wetgever noemde dat voorbeeld uitdrukkelijk. Maar de broer zegt dat de spullen "toch van hen samen" zijn en zet ze in zijn eigen schuur. Zodra hij ze als de zijne behandelt, verkoopt of weggeeft, onttrekt hij ze aan het verhaal van de schuldeisers en is het wél zuivere aanvaarding, met zijn eigen vermogen als onderpand voor de schulden van zijn vader.

Het testamentenregister raadplegen kan een uur later ook nog, en of er een executeur is weet nog niemand. Het enige wat op dit moment onherstelbaar kan misgaan, gebeurt in die schuur. De noodklep van artikel 4:194a BW (machtiging van de kantonrechter bij een onverwachte schuld, binnen drie maanden) helpt hier vermoedelijk niet: dat er schulden waren, was bekend. Zeg dus eerst dat hij niets mag verkopen, weggeven of als het zijne gebruiken, en pas daarna wat de volgende stappen zijn.

Waarschuw eerst voor het gedrag, dan pas voor het papierwerk.

Artikel 4:192 lid 1 BW; artikel 4:194a BW