Dinsdag, negen uur. Meneer Hendriks zit aan je bureau voor de levering van zijn woning in Amstelveen, over twee weken. Het huis staat alleen op zijn naam, en hij en zijn vrouw Ingrid zijn in 2004 onder huwelijkse voorwaarden getrouwd. Sinds januari woont hij in een appartement; Ingrid woont nog met hun zoon in het huis. "De scheiding is rond," zegt hij, "de rechter heeft vorige maand uitspraak gedaan." Ingrid weet van de verkoop, maar tekenen doet ze volgens hem nergens voor. Wat er na de uitspraak nog moet gebeuren, weet hij niet; dat regelt zijn advocaat.

Wat doe je met deze levering?

1. Je passeert, want het huis is van hem en ze zijn op huwelijkse voorwaarden getrouwd.
2. Je onderzoekt eerst of het huwelijk is ontbonden en welke rechten Ingrid nog ten aanzien van de woning heeft. (het goede antwoord)
3. Je passeert, want na de uitspraak van de rechter is haar toestemming niet meer nodig.

Zolang het huwelijk nog bestaat, heeft een echtgenoot in beginsel toestemming van de andere echtgenoot nodig voor een rechtshandeling die strekt tot vervreemding van een door die andere echtgenoot alleen of samen bewoonde woning. Dat geldt ongeacht op wiens naam de woning staat en ongeacht of partijen op huwelijkse voorwaarden zijn getrouwd. Een echtscheidingsbeschikking ontbindt het huwelijk nog niet. De echtscheiding komt tot stand door inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand. Je moet daarom eerst vaststellen of die inschrijving al heeft plaatsgevonden. Maar ook daarmee ben je er niet altijd. Als Ingrid na de echtscheiding in de woning blijft wonen, kan daarnaast artikel 1:168 BW relevant zijn. De rechter kan bepalen dat de gewezen echtgenoot die de woning bewoont gedurende zes maanden na inschrijving van de echtscheidingsbeschikking bevoegd blijft tot bewoning en gebruik. Je moet dus niet alleen weten van wie de woning is en of de echtscheiding is ingeschreven, maar ook welke rechten Ingrid na de scheiding nog ten aanzien van de woning heeft.

Is het huwelijk nog niet ontbonden, dan moet je beoordelen of voor koop en levering toestemming op grond van artikel 1:88 BW nodig is. Weigert Ingrid die toestemming zonder goede grond, dan kan vervangende toestemming van de rechter aan de orde zijn. Toestemming kan ook achteraf worden verleend. Is de echtscheiding inmiddels wel ingeschreven, controleer dan of een beschikking of afspraak over voortgezet gebruik van de woning bestaat. Een enkele mededeling van Hendriks dat "de scheiding rond is" is dus onvoldoende basis om te passeren. Omdat de levering bij notariële akte plaatsvindt, moet eventueel vereiste toestemming schriftelijk of elektronisch worden verleend. Zorg dat duidelijk is waarop de toestemming betrekking heeft.

Vraag bij een verkoper in scheiding niet alleen van wie het huis is, maar ook of het huwelijk al is ontbonden, wie er woont en welke rechten de achterblijvende echtgenoot nog heeft.

Artikel 1:88 lid 1 onder a BW; artikel 1:89 BW; artikel 1:163 lid 1 BW; artikel 1:168 BW